عبد الرضا سالار بهزادى

235

بلوچستان در سالهاى 1307 تا 1317 قمرى ( فارسى )

مؤتمن السلطان - ابراهيم خان سرتيپ - در حدود بلوچستان و قطع گفتگو و دعاوى رعاياى رندمند 121 [ كه ] به مأموريت مأمور دولت فخيمهء انگليس بود رسيد و ملاحظه شد ؛ از خدمات و زحمات شما كاملا مطلع شده و راضى گرديدم . خدمات شما در نظر اولياى دولت قاهره مجهول و بىقدر و بىثمر نخواهد ماند . جناب جلالتمآب اجل اكرم افخم صاحبديوان حكمران زيد اقباله نيز كما هو ، خدمات شما را به عرض خاكپاى فلك فرساى اقدس همايون روحنا فداه رسانده‌اند ؛ كتابچه و راپورتى كه داده‌اند در حضور مهر ظهور اقدس روحنا فداه است ؛ البته به مقتضاى خدمات و جانفشانى شما بذل مرحمت مىفرمايند ؛ با نهايت اميدوارى به خدمات راجعه مشغول باشيد . شهر شوال المكرم 1312 » . سجع مهر ظهر نامه « صدراعظم » . 35 در همين ماه شوال سال 1312 از طرف ناصر الدين شاه ، زين العابدين خان سرتيپ ملقب به اسعد الدوله مىگردد . متن فرمان لقب به شرح زير است : « آنكه چون هريك از چاكران با صداقت و جان‌نثاران باغيرت و شجاعت كه در ميدان خدمت جانباز و در عرصهء فدويت يكه‌تاز ، باشند از مراحم همايونى بهره‌مند و از امتيازات دولتى مفتخر و سربلند خواهند بود ؛ منجمله معتمد السلطان زين العابدين خان ميرپنجه ، سردار بلوچستان است كه مراتب لياقت و استعداد و كفايت و مدارج غيرت و شجاعت او در خاكپاى مهر اعتلاى مبارك همايونى معلوم و مشهود افتاد و مورد بذل امتيازى مخصوص از جانب سنى الجوانب شاهنشاهى گرديده ؛ لهذا محض بروز مرحمت و عنايت شاهانه و ظهور مكرمت خسروانه و پاس خدمات صادقانهء خود مشار اليه ، او را به اعطاى لقب جليل « سعد الدوله » ملقب و قرين افتخار و امتياز و بدين عطاى فخيم و عنايت عظيم مفتخر و سرافراز فرموديم ؛ كه اين مرحمت را مايهء اعتبار خدمت خود قرار داده و بيشتر از پيشتر در شرايط خدمت و شاهراه فدويت ، ثابت و ساعى و جاهد بوده و معتمد السلطان ، لشكرنويسان عظام و كتبهء كرام ، شرح فرمان مبارك را ثبت و در دفاتر خلود دوام ، ضبط نموده و در عهده شناسند . شهر شوال المكرم قوى ئيل 1312 » 36 استشهادى است كه به نظر مىرسد زين العابدين خان در مورد شكاياتى كه از وى در مورد مسائل بلوچستان شده بود و در نامهء موضوع سند 28 صاحبديوان به آنها اشاره نموده از شخصى به نام « آقا محمود پيشخدمت مخصوص ايالتى » گرفته است . اين شهادت‌نامه تاريخ ندارد و معلوم نيست كه چرا زين العابدين خان از آن استفاده نكرده و آن را نزد صاحبديوان نفرستاده است . احتمالا پس از وصول نامهء موضوع سند 28 ، قضيهء شكايات فيصله يافته و نيازى به فرستادن اين استشهاد ديده نشده است . شهادت‌نامه تنها در پاى جوابها ، نقش مهر آقا محمود نامبرده را دارد و با توجه به مطالب آن و مطالب سند 28 است كه آن را از جانب